อุมเราะห์ทำอะไรบ้าง? เข้าใจครบทุกขั้นตอนในบทความเดียว ตั้งแต่เนียตจนถึงตัฮัลลุล

ถามว่า "อุมเราะห์ทำอะไรบ้าง?" คำตอบสั้นๆ คือ 4 รุก่น — ครองเอียะห์รอม, ตอวาฟ, ซะอ์ย, และตัฮัลลุล แต่ถ้าอยากทำให้ถูกต้อง ครบถ้วน และจิตใจสงบ คุณต้องเข้าใจลึกกว่านั้นมาก

บทความนี้จะพาไปรู้จักทุกขั้นตอนของการทำ "อุมเราะห์" ตั้งแต่ก้าวแรกที่มีกอต ไปจนถึงวินาทีสุดท้ายที่ออกจากสภาวะเอียะห์รอม พร้อมข้อห้ามที่ต้องรู้และ Tip จากประสบการณ์ตรงที่ไม่มีในตำรา

อุมเราะห์ทำอะไรบ้าง — ความหมายที่ลึกกว่าคำแปล

ก่อนจะตอบว่า "อุมเราะห์ทำอะไรบ้าง" ต้องเข้าใจรากที่มาก่อน คำว่า "อุมเราะห์" มาจากภาษาอาหรับว่า "الْعُمْرَةُ" ซึ่งแปลว่า "การไปเยี่ยมเยียน" ในแง่ศาสนาหมายถึง "การเดินทางไปยังบัยตุลเลาะห์เพื่อประกอบศาสนกิจ"

ต่างจากฮัจย์ตรงที่ อุมเราะห์ไม่มีวูกูฟที่ทุ่งอะเราะฟะห์ ไม่มีวันกำหนดเฉพาะ และทำได้ตลอดทั้งปี อุมเราะห์จึงถูกเรียกว่า "ฮัจย์น้อย" แต่ความสำคัญและอานิสงส์นั้นยิ่งใหญ่ไม่น้อยหน้ากัน

รุก่นอุมเราะห์ 4 ข้อ — สิ่งที่ขาดไม่ได้แม้แต่ข้อเดียว

ก่อนลงรายละเอียด ต้องรู้ก่อนว่า "รุก่น" หมายถึงองค์ประกอบสำคัญที่หากขาดข้อใดข้อหนึ่ง อุมเราะห์จะไม่ครบสมบูรณ์ รุก่นของอุมเราะห์มี 4 ข้อ ดังนี้:

• เอียะห์รอม — การตั้งเนียตเข้าสู่พิธีอุมเราะห์ พร้อมครองชุดเอียะห์รอม
• ตอวาฟ — เดินวนรอบกะอ์บะห์ 7 รอบ
• ซะอ์ย — เดินระหว่างภูเขาศอฟาและมัรวะห์ 7 เที่ยว
• ตัฮัลลุล — ตัดหรือโกนผมเพื่อออกจากสภาวะเอียะห์รอม

ขั้นตอนที่ 1 — เอียะห์รอม (الْإِحْرَامُ)

เอียะห์รอมคืออะไร?

เอียะห์รอมไม่ใช่แค่การสวมผ้าขาว แต่คือ "การตั้งเนียตเพื่อเข้าสู่สภาวะศักดิ์สิทธิ์" ที่ทำให้บุคคลเข้าสู่สถานะผู้แสวงบุญอย่างสมบูรณ์

สิ่งที่ต้องทำก่อนครองเอียะห์รอม

• อาบน้ำ (อาบน้ำซุนนะห์) — สุนัตให้อาบน้ำก่อนครองเอียะห์รอม ทั้งชาย หญิง แม้กระทั่งหญิงที่มีประจำเดือน
• ตัดเล็บ โกนขนรักแร้ และขนอวัยวะเพศ — เพราะหลังครองเอียะห์รอมแล้วทำไม่ได้
• ใส่น้ำหอม — สุนัตให้ใส่น้ำหอมที่ร่างกาย (ไม่ใช่ที่ผ้าเอียะห์รอม) ก่อนครอง
• สวมชุดเอียะห์รอม — ผู้ชายสวมผ้าขาวสองผืนที่ไม่เย็บ ผู้หญิงสวมชุดที่ปิดมิดชิดทั้งตัว ยกเว้นหน้าและมือ
• ละหมาดสุนัต 2 รอกาอัต

สถานที่ครองเอียะห์รอม — มีกอต

การครองเอียะห์รอมต้องกระทำที่ "มีกอต" (Miqat) ซึ่งคือจุดกำหนดที่ผู้แสวงบุญต้องครองเอียะห์รอมก่อนเข้าเขตมักกะห์ สำหรับผู้ที่บินจากประเทศไทย มีกอตที่ใช้บ่อยคือ:

• ยะลัมลัม (Yalamlam) — สำหรับผู้ที่เดินทางทางอากาศผ่านน่านฟ้าด้านนี้
• ซุลฮุลัยฟะห์ (Dhul Hulayfah) — ใกล้มาดีนะห์ สำหรับผู้ที่บินเข้ามาดีนะห์ก่อน

ในเครื่องบิน กัปตันจะประกาศเมื่อเข้าใกล้มีกอต ให้สวมเอียะห์รอมและตั้งเนียตทันที

วิธีกล่าวเนียตเอียะห์รอมอุมเราะห์

"نَوَيْتُ الْعُمْرَةَ وَأَحْرَمْتُ بِهَا لِلَّهِ تَعَالَى"

อ่านว่า: "นะวัยตุ้ลอุมเราะตะ วะอะห์รอมตุ บิฮา ลิลลาฮิตาอาลา"

ความว่า: "ข้าพเจ้าตั้งใจทำอุมเราะห์ และครองเอียะห์รอมด้วยอุมเราะห์นั้น เพื่ออัลลอฮ์ผู้สูงส่ง"

หลังกล่าวเนียตแล้วให้กล่าว "ตัลบิยะห์" อย่างต่อเนื่อง:

"لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ"

อ่านว่า: "ลับบัยกัลลอฮุมมะ ลับบัยก์, ลับบัยกะ ลา ชะรีกะ ลากะ ลับบัยก์, อินนัล หัมดะ วัน-นิอ์มะตะ ลากะ วัล-มุลก์, ลา ชะรีกะ ลาก์"

ความว่า: "ข้าพเจ้ามาแล้วโอ้อัลลอฮ์ ข้าพเจ้ามาแล้ว ข้าพเจ้ามาแล้ว ไม่มีผู้ร่วมสำหรับพระองค์ ข้าพเจ้ามาแล้ว แท้จริงการสรรเสริญ ความโปรดปราน และอำนาจครอบครองเป็นของพระองค์ ไม่มีผู้ร่วมสำหรับพระองค์"

ข้อห้ามขณะครองเอียะห์รอม — มะห์ซูรอต

นี่คือสิ่งที่มือใหม่พลาดบ่อยที่สุด เมื่อครองเอียะห์รอมแล้ว ข้อห้ามต่อไปนี้มีผลทันที

ข้อห้ามสำหรับทั้งชายและหญิง:

• ห้ามใช้น้ำหอม สบู่มีกลิ่น หรือโลชั่นที่มีกลิ่นหอม
• ห้ามโกน ตัด หรือถอนขนหรือเส้นผม
• ห้ามตัดเล็บ
• ห้ามล่าสัตว์บนบก
• ห้ามแต่งงานหรือจัดพิธีนิกาห์
• ห้ามมีเพศสัมพันธ์หรือสิ่งที่นำไปสู่การมีเพศสัมพันธ์

ข้อห้ามเฉพาะผู้ชาย:

• ห้ามปิดศีรษะทั้งหมดหรือบางส่วน (ห้ามสวมหมวก ผ้าโพกหัว หรือสิ่งใดที่ปิดศีรษะ)
• ห้ามสวมเสื้อผ้าที่เย็บติดกัน เช่น เสื้อ กางเกง รองเท้าที่ปิดส้นและนิ้ว

ข้อห้ามเฉพาะผู้หญิง:

• ห้ามปิดใบหน้าด้วยนิกอบ (ขณะอยู่ในสภาวะเอียะห์รอม หน้าต้องเปิด)
• ห้ามสวมถุงมือ

สิ่งที่อนุญาตให้ทำระหว่างครองเอียะห์รอม:

• สวมนาฬิกา แว่นตา แหวน เข็มขัด กระเป๋าสตางค์
• ใช้ร่มกันแดด
• ใส่น้ำมันที่ไม่มีกลิ่นหอมทาผิวกาย (ยกเว้นห้ามทาที่ผมหรือเครา)

ขั้นตอนที่ 2 — ตอวาฟ (الطَّوَافُ)

ตอวาฟคืออะไร?

ตอวาฟ หมายถึงการเดินวนรอบกะอ์บะห์ 7 รอบ โดยเริ่มต้นและสิ้นสุดที่มุมฮะญะรุลอัสวัด (หินดำ) โดยให้กะอ์บะห์อยู่ด้านซ้ายมือตลอดเวลา ตอวาฟสำหรับอุมเราะห์เรียกว่า "ตอวาฟอุมเราะห์" และนับเป็นรุก่น ไม่สามารถละได้

เงื่อนไขสำคัญของตอวาฟ

• ต้องมีน้ำละหมาด (อยู่ในสภาพที่สะอาด)
• ต้องเริ่มที่มุมฮะญะรุลอัสวัด
• ต้องให้กะอ์บะห์อยู่ทางซ้ายตลอดเวลา
• เดินครบ 7 รอบ ไม่มากไม่น้อย
• ต้องเดินในลานตอวาฟ (อยู่ในเขตมัสยิดอัลฮะรอม)

ขั้นตอนตอวาฟทีละขั้น

ขั้นที่ 1 — เข้ามัสยิดอัลฮะรอมและอ่านดุอาอ์เข้ามัสยิด: "اللَّهُمَّ افْتَحْ لِي أَبْوَابَ رَحْمَتِكَ" (อัลลอฮุมมัฟตะห์ ลี อับวาบะ รอห์มะติก) "โอ้อัลลอฮ์ ขอพระองค์ทรงเปิดประตูแห่งความเมตตาของพระองค์แก่ฉันด้วยเถิด"

ขั้นที่ 2 — มุ่งหน้าสู่มุมฮะญะรุลอัสวัด เพื่อเริ่มตอวาฟ: หากสามารถจูบหินดำได้ ให้จูบ หากแออัด ให้ใช้มือทำท่าลูบและจูบที่มือ หรืออาจชี้มือไปทางหินดำและกล่าว "บิสมิลลาฮ์ อัลลอฮุอักบัร"

ขั้นที่ 3 — สำหรับผู้ชาย ให้ "อิฎฏิบาอ์" (เผยไหล่ขวา): วิธีคือเปิดไหล่ขวาโดยให้ส่วนกลางผ้าอยู่ใต้รักแร้ขวา และส่วนปลายผ้าทั้งสองพาดบนไหล่ซ้าย ทำเฉพาะขณะตอวาฟอุมเราะห์เท่านั้น

ขั้นที่ 4 — เดินวนรอบกะอ์บะห์ 7 รอบ: ผู้ชายสุนัตให้เดินเร็ว (ร็อมลฺ) ใน 3 รอบแรก ถ้าสามารถทำได้ ผู้หญิงไม่มีสุนัตให้เดินเร็ว เดินตามปกติ ระหว่างตอวาฟให้อ่านซิกร์ ดุอาอ์ และกุรอ่านอย่างต่อเนื่อง

ขั้นที่ 5 — เมื่อตอวาฟครบ 7 รอบ ให้ปิดไหล่ขวา และไปละหมาดสุนัตตอวาฟ 2 รอกาอัตหลังมะกอมอิบรอฮีม โดยอ่านสูเราะห์ อัล-กาฟิรูน ในรอกาอัตแรก และสูเราะห์ อัล-อิคลาศ ในรอกาอัตที่สอง

ขั้นที่ 6 — หลังละหมาด ไปดื่มน้ำซัมซัมและราดน้ำซัมซัมที่ศีรษะ

ขั้นตอนที่ 3 — ซะอ์ย (السَّعْيُ)

ซะอ์ยคืออะไร?

ซะอ์ย คือการเดินระหว่างภูเขาศอฟาและภูเขามัรวะห์ 7 เที่ยว เพื่อระลึกถึงการวิ่งของนางฮาญัรฺ (Hajar) ผู้เป็นมารดาของนบีอิสมาอีล อะลัยฮิสสลาม ที่วิ่งแสวงหาน้ำเพื่อบุตรผู้กระหาย

ขั้นตอนซะอ์ยทีละขั้น

ขั้นที่ 1 — มุ่งหน้าสู่ภูเขาศอฟา หลังจากตอวาฟและละหมาดสุนัตเสร็จแล้ว กล่าวดุอาอ์เมื่อจะเริ่มขึ้นศอฟา: "إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ، أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ" "แท้จริงศอฟาและมัรวะห์เป็นสัญลักษณ์ของอัลลอฮ์ ฉันจะเริ่มด้วยสิ่งที่อัลลอฮ์เริ่มด้วยก่อน"

ขั้นที่ 2 — ขึ้นไปยืนบนภูเขาศอฟา หันหน้าไปทางกะอ์บะห์ และอ่านดุอาอ์ ซิกร์ และขอพร

ขั้นที่ 3 — เดินลงจากศอฟาไปยังมัรวะห์ = 1 เที่ยว: สุนัตให้ผู้ชายวิ่งเหยาะๆ ระหว่างสัญลักษณ์สีเขียวสองต้น (ระยะทางประมาณ 50-60 เมตร) ผู้หญิงเดินตามปกติตลอด ไม่ต้องวิ่ง

ขั้นที่ 4 — เมื่อถึงมัรวะห์ ขึ้นไปยืน หันหน้าไปทางกะอ์บะห์ และอ่านดุอาอ์เหมือนที่ศอฟา = นับเป็น 1 เที่ยวแล้ว

ขั้นที่ 5 — เดินกลับจากมัรวะห์ไปศอฟา = เที่ยวที่ 2 ทำต่อเนื่องจนครบ 7 เที่ยว โดยสิ้นสุดที่มัรวะห์

สรุปลำดับเที่ยวซะอ์ย:

• เที่ยวที่ 1: ศอฟา → มัรวะห์
• เที่ยวที่ 2: มัรวะห์ → ศอฟา
• เที่ยวที่ 3: ศอฟา → มัรวะห์
• เที่ยวที่ 4: มัรวะห์ → ศอฟา
• เที่ยวที่ 5: ศอฟา → มัรวะห์
• เที่ยวที่ 6: มัรวะห์ → ศอฟา
• เที่ยวที่ 7: ศอฟา → มัรวะห์ (จบที่มัรวะห์)

ขั้นตอนที่ 4 — ตัฮัลลุล (التَّحَلُّلُ)

ตัฮัลลุลคือ "การออกจากสภาวะเอียะห์รอม" โดยการตัดหรือโกนผม นับเป็นขั้นตอนสุดท้ายที่ทำให้อุมเราะห์ครบสมบูรณ์

สำหรับผู้ชาย:

• สุนัตให้โกนศีรษะทั้งหมด (ฮัลกฺ) ซึ่งประเสริฐกว่า
• หรือตัดผมให้สั้นทั่วศีรษะ (ตักศีร) ก็ใช้ได้

สำหรับผู้หญิง:

• ให้ตัดปลายผมประมาณ 1 ข้อนิ้ว (ตักศีร) เท่านั้น
• ผู้หญิงไม่ต้องโกนศีรษะ และไม่สุนัตให้โกน

เมื่อตัดผมเสร็จแล้ว อุมเราะห์ก็ครบสมบูรณ์ และข้อห้ามทั้งหมดของเอียะห์รอมก็สิ้นสุดลงทันที ผู้แสวงบุญสามารถกลับมาใส่เสื้อผ้าปกติ ใช้น้ำหอม และทำสิ่งต่างๆ ได้ตามปกติ

หลังอุมเราะห์เสร็จ — ทำอะไรได้บ้างในมักกะห์?

เมื่ออุมเราะห์เสร็จสมบูรณ์แล้ว ยังมีสิ่งที่ควรทำในมักกะห์และมาดีนะห์อีกมาก

การซิยาเราะห์ในมักกะห์ที่ควรไปเยือน:

• มัสยิดญิรรอนะห์ (Masjid al-Ji'ranah) — มีกอตสำหรับทำอุมเราะห์รอบที่สอง
• ถ้ำฮิรา (Jabal al-Nour) — สถานที่รับวะฮ์ย์ครั้งแรก
• ถ้ำเษาร์ (Jabal Thawr) — สถานที่ท่านนบีหลบภัยในการฮิจเราะห์
• สุสานมะอ์ลา (Jannatul Ma'la) — สถานที่ฝังศพภรรยาและบรรพบุรุษของท่านนบี

การซิยาเราะห์ในมาดีนะห์ที่ไม่ควรพลาด:

• มัสยิดนบี (Al-Masjid al-Nabawi) และเราเฎาะห์ — ต้องจองผ่านแอป Nusuk ล่วงหน้า
• มัสยิดกุบา (Masjid Quba) — มัสยิดแห่งแรกในอิสลาม ละหมาด 2 รอกาอัตที่นี่เทียบเท่าอุมเราะห์หนึ่งครั้ง
• สุสานบะกีอ์ (Jannatul Baqi) — ซิยาเราะห์บรรดาศอฮาบะห์และครอบครัวนบี
• มัสยิดกิบลัตตัยน์ (Masjid al-Qiblatayn) — สถานที่เปลี่ยนทิศกิบลัต
• สนามรบอุฮุด (Jabal Uhud) — ระลึกถึงการเสียสละของบรรดาชะฮีด

อุมเราะห์ทำกี่ครั้งได้ในเที่ยวเดียว?

คำถามนี้มีคนถามบ่อยมาก คำตอบคือ ทำได้มากกว่า 1 ครั้งในการเดินทางเดียว แต่ต้องออกไปครองเอียะห์รอมที่มีกอตใหม่ทุกครั้ง สำหรับผู้ที่อยู่ในมักกะห์แล้ว มีกอตที่ใกล้ที่สุดสำหรับทำอุมเราะห์รอบที่สองคือ "มัสยิดญิรรอนะห์" หรือ "ตันอีม (มัสยิดอาอิชะห์)"

ข้อสงสัยที่มักเกิดระหว่างทำอุมเราะห์

ถ้าตอวาฟขาดน้ำละหมาดกลางคัน ต้องทำอย่างไร?

ให้หยุดตอวาฟ ไปทำน้ำละหมาดใหม่ แล้วกลับมาเริ่มใหม่จากรอบที่ 1 โดยไม่นับรอบที่ทำไปก่อนหน้า เพราะน้ำละหมาดเป็นเงื่อนไขสำคัญของตอวาฟ

ถ้าซะอ์ยทำจบแล้ว แต่จำไม่ได้ว่าครบ 7 เที่ยวหรือยัง?

ให้ยึดตามจำนวนที่แน่ใจน้อยที่สุด เช่น ถ้าไม่แน่ใจว่าเดินครบ 6 หรือ 7 เที่ยว ให้ถือว่าเดินแค่ 6 เที่ยว แล้วเดินเพิ่มอีก 1 เที่ยวให้ครบ

ผู้ชายลืมทำ อิฎฏิบาอ์ (เผยไหล่) ระหว่างตอวาฟ ต้องทำอย่างไร?

อิฎฏิบาอ์เป็นสุนัต ไม่ใช่รุก่น ดังนั้นตอวาฟยังใช้ได้ แต่เสียสุนัต ไม่ต้องทำซ้ำ

ถ้าน้ำหอมที่ทาไว้ก่อนครองเอียะห์รอมยังมีกลิ่นอยู่ในระหว่างตอวาฟ ถือว่าละเมิดหรือไม่?

ไม่ถือว่าละเมิด เพราะน้ำหอมนั้นทาก่อนครองเอียะห์รอม สิ่งต้องห้ามคือการใช้น้ำหอมใหม่หลังครองเอียะห์รอมแล้ว

สรุปขั้นตอน อุมเราะห์ทำอะไรบ้าง ทั้งหมด

FAQ — คำถามที่คนถามบ่อยเกี่ยวกับ อุมเราะห์ทำอะไรบ้าง

อุมเราะห์ใช้เวลานานแค่ไหน?

ขึ้นอยู่กับความแออัด แต่โดยเฉลี่ยใช้เวลา 3-5 ชั่วโมง นับตั้งแต่ตอวาฟจนถึงตัฮัลลุล ในช่วงรอมฎอนหรือฤดูฮัจย์อาจนานกว่านั้น

ถ้าประจำเดือนมาระหว่างทำอุมเราะห์ต้องทำอย่างไร?

หากประจำเดือนมาก่อนตอวาฟ ต้องรอจนหมดและอาบน้ำญุนุบก่อนจึงจะตอวาฟได้ แต่ยังอยู่ในสภาวะเอียะห์รอมได้และอ่านดุอาอ์ ซิกร์ได้ตามปกติ หากประจำเดือนมาหลังตอวาฟแล้ว สามารถซะอ์ยต่อได้ เพราะซะอ์ยไม่บังคับน้ำละหมาด

ผู้ชายต้องโกนหัวเท่านั้นหรือตัดผมก็ได้?

ทำได้ทั้งสองแบบ แต่การโกนศีรษะทั้งหมดประเสริฐกว่า ท่านนบี ﷺ ขอดุอาอ์ให้ผู้โกนหัวถึง 3 ครั้ง และขอดุอาอ์ให้ผู้ตัดผมเพียง 1 ครั้ง

ลืมกล่าวเนียตที่มีกอต แต่กล่าวหลังจากนั้นได้ไหม?

มีกอตคือสถานที่ที่ต้องครองเอียะห์รอม หากผ่านมีกอตไปแล้วโดยไม่ครองเอียะห์รอม ต้องย้อนกลับไปครองเอียะห์รอมที่มีกอต หากย้อนกลับไม่ได้ ต้องจ่ายดัม (เชือดสัตว์) เพื่อชดเชย

เด็กเล็กทำอุมเราะห์ได้ไหม?

ได้ โดยผู้ปกครองสามารถตั้งเนียตอุมเราะห์แทนเด็กที่ยังไม่บรรลุศาสนภาวะได้ และอุมเราะห์นั้นจะถูกบันทึกให้ทั้งเด็กและผู้ปกครอง

บทส่งท้าย — ทำอุมเราะห์ให้ครบ ไม่ใช่แค่ทำให้เสร็จ

"อุมเราะห์ทำอะไรบ้าง" มีคำตอบที่ครบแล้วในบทความนี้ แต่ความรู้เรื่องรุก่น ขั้นตอน และข้อห้ามเป็นเพียงกายภาพของอุมเราะห์เท่านั้น สิ่งที่ทำให้อุมเราะห์มีคุณค่าอย่างแท้จริงคือ "หัวใจที่มอบหมาย" — ตั้งแต่ก้าวแรกที่มีกอต ไปจนถึงก้าวสุดท้ายที่ออกจากมัสยิด ทุกย่างก้าวคือการเข้าใกล้อัลลอฮ์ ﷻ ทีละนิด

ขออัลลอฮ์ ﷻ ทรงตอบรับอุมเราะห์ของทุกท่านให้เป็น "อุมเราะห์มับรูร" และทรงอำนวยให้ทุกท่านได้กลับไปเยือนบัยตุลเลาะห์ซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนตลอดชีวิต อามีน

ต้องการเดินทางไปทำอุมเราะห์ครั้งแรก? เราพร้อมดูแลทุกขั้นตอนให้คุณตั้งแต่ต้นจนจบ ดูแพ็กเกจอุมเราะห์ทั้งหมด หรือปรึกษาทีมงานฟรี