ขั้นตอนทำอุมเราะห์ครบ 5 ขั้น ตั้งแต่ครองอิห์รอมที่มีกอต ตอวาฟ สะอี จนถึงโกนผม พร้อมดุอาอ์ คำอ่านภาษาไทย และข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
อุมเราะห์คืออะไร
อุมเราะห์ (العمرة) คือการเดินทางไปเยือนบัยตุลลอฮ์ที่นครมักกะฮ์ เพื่อประกอบพิธีตามแบบอย่างของท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ทำได้ตลอดทั้งปี ต่างจากฮัจญ์ที่ทำได้เฉพาะเดือนซุลฮิจญะฮ์ อุมเราะห์จึงมักถูกเรียกว่า "ฮัจญ์เล็ก"
พิธีอุมเราะห์ใช้เวลาไม่นาน ส่วนใหญ่ประมาณ 3–5 ชั่วโมงหลังเข้ามัสยิดอัลฮะรอม ขึ้นอยู่กับความหนาแน่นของผู้คนและสภาพร่างกาย
ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า "อุมเราะห์หนึ่งถึงอุมเราะห์หนึ่ง เป็นการลบล้างบาปที่อยู่ระหว่างทั้งสอง" (บันทึกโดยอัลบุคอรีย์และมุสลิม)
องค์ประกอบของอุมเราะห์
ก่อนดูขั้นตอนทำอุมเราะห์ ควรรู้ก่อนว่าพิธีแต่ละขั้นมีน้ำหนักต่างกัน
| ขั้นตอน | ข้อกำหนด | ถ้าขาดไป |
|---|---|---|
| ครองอิห์รอม (เนียต) | รุก่น | อุมเราะห์ไม่เกิดขึ้น |
| ตอวาฟ 7 รอบ | รุก่น | อุมเราะห์ไม่สมบูรณ์ ต้องกลับไปทำ |
| สะอี 7 เที่ยว | รุก่น | อุมเราะห์ไม่สมบูรณ์ ต้องกลับไปทำ |
| โกนหรือตัดผม | รุก่นหรือวาญิบ (ต่างตามมัซฮับ) | ยังไม่ออกจากอิห์รอม |
| ครองอิห์รอมจากมีกอต | วาญิบ | ต้องเสียดัม (เชือดแพะ/แกะ) |
ตามมัซฮับชาฟิอีย์ ซึ่งมุสลิมไทยส่วนใหญ่ยึดถือ การโกนหรือตัดผมนับเป็นรุก่น และต้องทำตามลำดับ
ขั้นตอนทำอุมเราะห์ทีละขั้นตอน
ขั้นตอนที่ 1 ครองอิห์รอมที่มีกอต
มีกอตคือเขตที่ผู้จะทำอุมเราะห์ต้องครองอิห์รอมก่อนผ่าน คนไทยที่บินไปเจดดาห์จะผ่านมีกอตบนเครื่องบิน ลูกเรือจะประกาศให้ทราบก่อนถึงประมาณ 15–30 นาที
- อาบน้ำ ตัดเล็บ จัดแต่งร่างกายให้สะอาดก่อนออกเดินทาง
- ผู้ชายเปลี่ยนเป็นผ้าอิห์รอม 2 ผืนสีขาวที่ไม่ได้ตัดเย็บ เตรียมไว้ในกระเป๋าถือเพื่อเปลี่ยนบนเครื่อง
- ผู้หญิงสวมชุดปกติที่ปกปิดเอาเราะฮ์ครบ ไม่สวมนิกอบและถุงมือ
- เมื่อถึงมีกอต ให้ตั้งเจตนาว่า "ลับบัยกัลลอฮุมมะ อุมเราะตัน" (لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ عُمْرَةً)
- จากนั้นกล่าวตัลบียะฮ์บ่อย ๆ ตลอดทาง: "ลับบัยกัลลอฮุมมะ ลับบัยก์ ลับบัยกะ ลาชะรีกะ ละกะ ลับบัยก์ อินนัลฮัมดะ วันนิอ์มะตะ ละกะ วัลมุลก์ ลาชะรีกะ ละก์"
นับจากตั้งเนียต คุณอยู่ในสภาวะอิห์รอมแล้ว ต้องระวังข้อห้ามต่าง ๆ จนกว่าจะโกนหรือตัดผมเสร็จ อ่านรายละเอียดได้ที่ ฟิดยะห์ คืออะไร และข้อห้ามขณะครองอิห์รอม
ขั้นตอนที่ 2 เข้ามัสยิดอัลฮะรอมและตอวาฟ 7 รอบ
ถึงมักกะฮ์แล้วควรเช็กอินโรงแรมและพักผ่อนให้พอ อาบน้ำละหมาดก่อนไปมัสยิด เพราะการตอวาฟต้องมีน้ำละหมาด
- ก้าวเท้าขวาเข้ามัสยิด กล่าว "อัลลอฮุมมัฟตะห์ ลี อับวาบะ เราะห์มะติก"
- หยุดกล่าวตัลบียะฮ์เมื่อจะเริ่มตอวาฟ
- ผู้ชายเปิดไหล่ขวา (อิฎฏิบาอ์) ตลอดการตอวาฟ
- เริ่มที่แนวหินดำ (ฮะญะรุลอัสวัด) ให้กะอ์บะฮ์อยู่ทางซ้าย เดินทวนเข็มนาฬิกาครบ 7 รอบ
- ทุกครั้งที่ผ่านแนวหินดำ ยกมือขวาไปทางหินดำ กล่าว "บิสมิลลาฮิ วัลลอฮุอักบัร"
- ระหว่างมุมรุก่นยะมานีถึงหินดำ กล่าว "ร็อบบะนา อาตินา ฟิดดุนยา ฮะสะนะฮ์ วะฟิลอาคิเราะติ ฮะสะนะฮ์ วะกินา อะซาบันนาร"
- ผู้ชายเดินเร็วก้าวสั้น (ร็อมล์) ใน 3 รอบแรก ถ้าทำได้โดยไม่เบียดผู้อื่น
ไม่มีดุอาอ์เฉพาะของแต่ละรอบ ขอดุอาอ์ด้วยภาษาของตัวเองได้ ถ้าไม่แน่ใจว่าเดินไปกี่รอบแล้ว ให้นับตามจำนวนที่น้อยกว่า
ขั้นตอนที่ 3 ละหมาด 2 ร็อกอะฮ์และดื่มน้ำซัมซัม
หลังตอวาฟ ผู้ชายคลุมไหล่กลับเหมือนเดิม แล้วละหมาดสุนนะฮ์ 2 ร็อกอะฮ์หลังมะกอมอิบรอฮีม ถ้าคนแน่นละหมาดที่ใดในมัสยิดก็ได้
- ร็อกอะฮ์แรกอ่านซูเราะฮ์อัลกาฟิรูน ร็อกอะฮ์ที่สองอ่านซูเราะฮ์อัลอิคลาศ
- ดื่มน้ำซัมซัมให้อิ่ม พร้อมขอดุอาอ์ตามที่ปรารถนา
- ใช้น้ำซัมซัมล้างหน้าและรดศีรษะได้
ขั้นตอนที่ 4 สะอีระหว่างเศาะฟาและมัรวะฮ์ 7 เที่ยว
เดินไปที่เนินเศาะฟา เมื่อใกล้ถึงครั้งแรกให้อ่านอายะฮ์ "อินนัศเศาะฟา วัลมัรวะตะ มิน ชะอาอิริลลาฮ์" แล้วกล่าว "อับดะอุ บิมา บะดะอัลลอฮุ บิฮ์"
- บนเนินเศาะฟา หันหน้าไปทางกะอ์บะฮ์ ยกมือ กล่าวตักบีรและซิกิร 3 ครั้ง สลับกับขอดุอาอ์
- เดินจากเศาะฟาไปมัรวะฮ์นับเป็น 1 เที่ยว กลับจากมัรวะฮ์มาเศาะฟาเป็นเที่ยวที่ 2 จบเที่ยวที่ 7 ที่มัรวะฮ์
- ช่วงไฟเขียว ผู้ชายวิ่งเหยาะ ๆ ส่วนผู้หญิงเดินตามปกติ
- ระยะทางรวมประมาณ 3 กิโลเมตร มีวีลแชร์และรถไฟฟ้าให้เช่าสำหรับผู้สูงอายุ
สะอีไม่บังคับต้องมีน้ำละหมาด แต่ถ้ามีจะดีกว่า
ขั้นตอนที่ 5 โกนหรือตัดผม (ตะหัลลุล)
เมื่อสะอีครบแล้ว ผู้ชายโกนศีรษะ (ประเสริฐกว่า) หรือตัดผมให้สั้นลงทั่วศีรษะ ผู้หญิงรวบผมแล้วตัดปลายผมประมาณหนึ่งข้อนิ้ว
เพียงเท่านี้อุมเราะห์ก็สมบูรณ์ ข้อห้ามทั้งหมดของอิห์รอมสิ้นสุดลง กล่าวแก่กันว่า "ตะก็อบบะลัลลอฮุ มินนา วะมินกุม"
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- ผ่านมีกอตไปโดยยังไม่ได้ตั้งเนียต เพราะหลับบนเครื่อง ควรตั้งนาฬิกาปลุกหรือแจ้งเพื่อนร่วมทาง
- เริ่มตอวาฟโดยไม่มีน้ำละหมาด หรือเสียน้ำละหมาดระหว่างตอวาฟแล้วเดินต่อ
- นับรอบตอวาฟหรือเที่ยวสะอีผิด แนะนำใช้เครื่องนับหรือแอปนับรอบ
- เบียดผู้อื่นเพื่อจูบหินดำ ซึ่งเป็นเพียงสุนนะฮ์ แต่การทำร้ายผู้อื่นเป็นสิ่งต้องห้าม
- ตัดผมเพียงไม่กี่เส้น ทั้งที่ควรตัดให้ทั่วศีรษะ
คำถามที่พบบ่อยเรื่องวิธีทำอุมเราะห์
ผู้หญิงมีประจำเดือนทำอุมเราะห์ได้ไหม
ครองอิห์รอมได้ตามปกติ แต่ห้ามตอวาฟจนกว่าจะสะอาดและอาบน้ำยกฮะดัษแล้ว จากนั้นจึงตอวาฟ สะอี และตัดผมตามลำดับ
ทำอุมเราะห์แทนผู้อื่นได้ไหม
ทำแทนผู้เสียชีวิต หรือผู้ที่ไม่สามารถเดินทางได้อย่างถาวรได้ โดยผู้ทำแทนต้องเคยทำอุมเราะห์ของตัวเองมาก่อน
ต้องใช้วีซ่าอะไร
ใช้วีซ่าท่องเที่ยว (e-Visa) ของซาอุดีอาระเบียทำอุมเราะห์ได้นอกช่วงฮัจญ์ ดูวิธีสมัครได้ที่ วิธีขอวีซ่าท่องเที่ยวซาอุเพื่อไปอุมเราะห์
ไปอุมเราะห์ใช้งบเท่าไหร่
ขึ้นอยู่กับสายการบิน โรงแรม และจำนวนวัน ดูตัวอย่างค่าใช้จ่ายแยกรายการได้ที่ อุมเราะห์ ราคาเท่าไหร่
เนื้อหานี้เรียบเรียงตามทัศนะของนักวิชาการส่วนใหญ่ รายละเอียดบางข้ออาจต่างกันตามมัซฮับ หากมีข้อสงสัยควรสอบถามผู้รู้ก่อนเดินทาง