ทำความเข้าใจประเภทของฮัจญ์: ตะมัตตุอ์ กิรอน อิฟรอด

ผู้ที่จะเดินทางไปทำฮัจญ์จำเป็นต้องเลือกประเภทของฮัจญ์ตั้งแต่ก่อนครองอิหรอม เพราะแต่ละประเภทมีวิธีปฏิบัติและเงื่อนไขต่างกัน ฮัจญ์แบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ ตะมัตตุอ์ กิรอน และอิฟรอด

1. ฮัจญ์ตะมัตตุอ์ (التَّمَتُّع)

คือการครองอิหรอมเพื่อทำอุมเราะห์ก่อนในช่วงเดือนฮัจญ์ เมื่อเสร็จอุมเราะห์แล้วก็ออกจากอิหรอม (ตะหัลลุล) จากนั้นจึงครองอิหรอมใหม่เพื่อทำฮัจญ์ในวันตัรวียะฮ์ (8 ซุลฮิจญะฮ์)

• เป็นประเภทที่ท่านนบี ﷺ ส่งเสริมให้เศาะหาบะฮ์ปฏิบัติ และนิยมมากที่สุดในปัจจุบัน
• ผู้ทำตะมัตตุอ์ต้องเชือดสัตว์กุรบาน (ฮัดยุ) เป็นการขอบคุณอัลลอฮ์
• เหมาะกับผู้ที่เดินทางไปถึงมักกะฮ์ก่อนวันฮัจญ์หลายวัน

2. ฮัจญ์กิรอน (القِرَان)

คือการครองอิหรอมเพื่อทำอุมเราะห์และฮัจญ์พร้อมกันในคราวเดียว โดยไม่ออกจากอิหรอมระหว่างกลาง ผู้ทำกิรอนจะอยู่ในสภาวะอิหรอมต่อเนื่องจนกว่าจะเสร็จพิธีฮัจญ์

• ผู้ทำกิรอนต้องเชือดสัตว์กุรบานเช่นเดียวกับตะมัตตุอ์
• เหมาะกับผู้ที่นำสัตว์กุรบานติดตัวมา หรือเดินทางถึงมักกะฮ์ใกล้วันฮัจญ์
• การตะวาฟและสะแอครั้งเดียวถือเป็นการเพียงพอสำหรับทั้งอุมเราะห์และฮัจญ์ (ตามทัศนะส่วนใหญ่)

3. ฮัจญ์อิฟรอด (الإفْرَاد)

คือการครองอิหรอมเพื่อทำฮัจญ์เพียงอย่างเดียว ไม่รวมอุมเราะห์ ผู้ทำอิฟรอดจะครองอิหรอมเพื่อฮัจญ์ตั้งแต่ต้น และคงอยู่ในอิหรอมจนเสร็จพิธี

• ผู้ทำอิฟรอดไม่ต้องเชือดสัตว์กุรบาน
• หากต้องการทำอุมเราะห์ ให้ทำแยกหลังเสร็จฮัจญ์
• มักเป็นทางเลือกของผู้ที่อาศัยอยู่ในมักกะฮ์หรือบริเวณใกล้เคียง

ตารางเปรียบเทียบ

หลักฐานเรื่องการเลือกประเภท

ท่านหญิงอาอิชะฮ์ เราะฎิยัลลอฮุอันฮา เล่าว่า เศาะหาบะฮ์ออกเดินทางพร้อมท่านนบี ﷺ บางคนตั้งเจตนาทำอุมเราะห์ บางคนทำฮัจญ์และอุมเราะห์ บางคนทำฮัจญ์อย่างเดียว (บันทึกโดยบุคอรีและมุสลิม) แสดงว่าทั้งสามประเภทเป็นที่อนุญาต

บทสรุป

การเข้าใจความแตกต่างของฮัจญ์ทั้งสามประเภทช่วยให้ผู้แสวงบุญตั้งเจตนาได้ถูกต้องตั้งแต่ต้น ปัจจุบันผู้เดินทางจากต่างประเทศส่วนใหญ่เลือกแบบตะมัตตุอ์เพราะสะดวกและสอดคล้องกับสุนนะฮ์ หากต้องการเข้าใจขั้นตอนของฮัจญ์โดยรวม อ่านต่อได้ที่ คู่มือฮัจญ์